Σχίσιμο Καρπών

Το σχίσιμο του καρπού στο ακτινίδιο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες φυσιολογικές διαταραχές της καλλιέργειας, με σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα, στην εμπορική αξία και στη μετασυλλεκτική συμπεριφορά των καρπών. Πρόκειται όχι για παθογόνο ασθένεια, αλλά για φυσιολογικό πρόβλημα που αναπτύσσεται όταν η φλούδα και ο φλοιός του καρπού χάνουν την ελαστικότητα ή υφίστανται απότομη μεταβολή του οσμωτικού ισοζυγίου.

---

Απότομες διακυμάνσεις εδαφικής υγρασίας: Η ξαφνική μεταβολή από ξηρασία σε άφθονο νερό προκαλεί ταχεία ροή χυμών προς τον καρπό → υπερπλήρωση → αύξηση εσωτερικής πίεσης → ρήξη επιδερμίδας.

Θρεπτική ανισορροπία – Έλλειψη Ca και K: Ο καρπός του ακτινιδίου έχει χαμηλή φυσιολογική ανοχή σε διακυμάνσεις θρέψης και ιδιαίτερα μικρή ικανότητα μετακίνησης Ca.

To ασβέστιο (Ca) είναι θεμελιώδες για:

• σταθερότητα κυτταρικών τοιχωμάτων
• αντοχή της επιδερμίδας
• ρύθμιση διαπερατότητας μεμβρανών
• Χαμηλή περιεκτικότητα Ca → μαλακή σάρκα → χαμηλή ελαστικότητα → υψηλός κίνδυνος cracking.

Το Κάλιο (K) Ρυθμίζει:

• οσμωτική πίεση
• μεταφορά σακχάρων
• ελαστικότητα ιστών
• σωστή υδρορύθμιση
• Έλλειψη K → διαταραχή υδατικού ισοζυγίου → τάση υπερδιόγκωσης → ρωγμές.

Εσφαλμένες πρακτικές λίπανσης
Ειδικά κρίσιμη είναι η χρήση όξινων αζωτούχων λιπασμάτων μετά την καρπόδεση όπος ειναι:

• Θειική αμμωνία (21-0-0)
• Ουρία

Αυτά ανταγωνίζονται Ca και K, διαταράσσουν το pH της ριζόσφαιρας και προκαλούν “μαλάκωμα καρπού”.

Έντονη βλάστηση – ανταγωνισμός διόγκωσης καρπού
Πλεονάζον άζωτο → υπερβολική βλάστηση → ανταγωνισμός assimilates → μείωση συνεκτικότητας φλοιού → ευαισθησία σε σχίσιμο.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες

• Μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας ημέρας–νύχτας
• Υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία
• Απότομες βροχές πριν τη συγκομιδή
• Υψηλή ηλιακή ακτινοβολία → τοπική υπερθέρμανση φλοιού

Όλα συμβάλλουν σε απότομες μεταβολές υδατικού δυναμικού.

---

• Επιμήκεις ή ακανόνιστες ρωγμές στην επιφάνεια του καρπού
• Ρήξεις κοντά στο στίγμα ή στα πλάγια
• Τοπική κατάρρευση επιδερμίδας
• Σε έντονα περιστατικά → άνοιγμα καρπού και εκτεθειμένη σάρκα
• Δευτερογενείς μυκητολογικές μολύνσεις (Botrytis, Penicillium, Cladosporium)

---

Ο χαλκός και τα προστατευτικά μυκητοκτόνα έχουν σημαντικό ρόλο:

• Προστασία των πληγών που δημιουργεί το σχίσιμο
  • Οι “ρωγμές” αποτελούν πύλες εισόδου για Botrytis, Alternaria, Cladosporium, Penicillium.
• Προστασία φύλλων και επιδερμίδας καρπού σε προηγούμενα στάδια. Η χρήση χαλκού πριν τη διόγκωση του καρπού μειώνει:
  • επιφανειακές κηλιδώσεις
  • μικροτραυματισμούς
  • δευτερογενείς μολύνσεις
• Βελτίωση της αντοχής των ιστών: Η υγιής επιδερμίδα με μειωμένα μικροτραύματα έχει μεγαλύτερη ελαστικότητα → μικρότερη πιθανότητα cracking.

---

1. Σταθερή άρδευση

• Αποφυγή ξηρασίας ακολουθούμενης από βαριά ποτίσματα
• Συχνή, μικρή ποσότητα ποτίσματος
• Eφαρμογή αρδευτικών κύκλων για σταθερό υδατικό δυναμικό

2. Θρέψη (Ca – K)

Υδρολίπανση:

• Κάλιο (K₂O): 1–2 L/στρ στα στάδια ταχείας διόγκωσης
• Ασβέστιο (Ca): 1–2 L/στρ ως Ca-nitrate ή Ca-chelate

Διαφυλλικά:

• Ca: 200–300 cc/100 L
• KNO₃: 0,5–1%

Η εφαρμογή πρέπει να ξεκινά 10–15 ημέρες πριν την αναμενόμενη συγκομιδή.

3. Αποφυγή αζωτούχων όξινων λιπασμάτων μετά την καρπόδεση
Ειδικά θειική αμμωνία και ουρία.

4. Διαχείριση βλάστησης

• Μέτρια λίπανση αζώτου
• Καλή ηλιοφάνεια και αερισμός
• Αποφυγή υπερβολικής σκίασης

5. Προστασία από δευτερογενείς μολύνσεις

• Προληπτικοί χαλκούχοι ψεκασμοί στα πρώιμα στάδια (ανθοφορία – δέσιμο)
• Προστατευτικά μυκητοκτόνα πριν τη συγκομιδή αν προβλέπονται βροχές